حسين مير حيدر
74
معارف گياهى ( فارسى )
درخت جدا شده به مرداب مىافتد . نحوهء رويش و رشد نهال اين است كه ابتدا ساقهاى ايجاد و همينكه به سطح آب رسيد برگ و شكوفههاى آن ظاهر شده و رشد مىكنند . ميوهء آن به اندازهء يك فندق كركدار است و طعم آن كمى شيرين و گس است . قسمت مورد استفاده اين درختچه در طب سنتى پوست ساقهء آن است كه داراى تانن فراوان است . تركيبات شيميايى در پوست درختچه مقدار قابل ملاحظهاى تانن وجود دارد و به علاوه مقدارى نيز مواد نشاستهاى و مقدار كمى نوعى رزين به نام ماناوا « 1 » و كمى از يك گلوكوزيد و ماده رنگين زردرنگى به نام لاپاكول « 2 » در پوست درختچه مشخص شده است [ فوكود و سايرين ] . خواص - كاربرد اسرار از نظر طبيعت طبق نظر حكماى طب سنتى به اصطلاح مركب القوى مىباشد ، يعنى در عين اينكه داراى خواص سردى و گرمى است و براى انواع مزاجهاى سرد و گرم مناسب است گرمكننده نيرو مىباشد . مصرف 4 - 2 گرم از ميوهء آن با شير تازه براى گرممزاجان و با سركه رقيق براى سردمزاجان محرك نيروى جنسى مىباشد . صمغ آن لزج است و پس از خشك شدن مانند كندر مىشود و براى بيمارىهاى سرد و رفع رطوبت از مفاصل نافع است . پوست درختچه به علت تانن كه دارد قابض و مدّر است ، خوردن آن اثرى روى قلب ندارد ولى اسراف در خوردن آن ممكن است ايجاد سردرد و قى و استفراغ كند . تحقيقات علمى نشان داده است كه پوست ساقهء آن روى باسيل Hansen تأثير قاطعى دارد و در نتيجه و در معالجهء جذام كه در مراحل اوليه پيشرفت مىباشد ، اثر مفيدى دارد . در هند ريشهء آن براى افزايش نيروى جنسى به كار مىرود . از دانههاى نارس آن به صورت ضماد براى تسريع رسانيدن و چركزايى جوش ، و آبسهها مصرف مىشود . در برمه از ريشهء آن براى ازدياد نيروى جنسى مصرف مىنمايند . در تايوان ميوهء آن را
--> ( 1 ) . Manawa ( 2 ) . Lapachol